INTERNACIA HELPA LINGVO. Dokumento prezentita de la Radikala Partio al ECOSOC.

Posted on in ERA ĉe UNO 7 view

INTERNACIA HELPA LINGVO. Dokumento prezentita de la Radikala Partio al ECOSOC.

  1. La problemo de internacia komunikado en la hodiaŭa mondo estas aparte grava ĉe la internaciaj institucioj, kaj speciale ĉe la Unuiĝintaj Nacioj, kie reprezentantoj de diversaj popoloj debatas pri tre delikataj aferoj, kiel paco kaj sekureco.
  2. La kosto de la tradukoj kaj interpretoj en la ses oficialaj lingvoj de la Ĝenerala Asembleo (angla, araba, ĉina, franca, hispana, rusa) estas nun unu kvinono de la tuta buĝeto de la Unuiĝintaj Nacioj. En la Eŭropa Unio tiu kosto estas du kvinonoj de la buĝeto; oni povas facile kalkuli, kiom kreskus la kostoj por la Unuiĝintaj Nacioj se estus allasitaj aliaj lingvoj surbaze de la nombro de la parolantoj aŭ de la ŝtatoj ilin uzantaj (ekzemple:germana, hindia, itala, japana, portugala).
  3. Ĉar evidente estas neeble, ke la lingvoj de ĉiuj ŝtatoj membroj estu adoptitaj, ekestas problemo de justeco kaj demokratio: kvankam la plimulto de la diplomatoj kaj reprezentantoj kapablas paroli en unu el la ses oficialaj lingvoj, por ili tamen estas malavantaĝo, ke ili ne rajtas uzi sian gepatran lingvon.
  4. La malfacilo en komunikado montriĝas eĉ pli grava por neregistaraj organizoj kiuj, serĉante ampleksan disvastigon de siaj ideoj favoraj al la Unuiĝintaj Nacioj kaj al iliaj principoj, turniĝas al amaso da personoj nelertaj en uzado de fremdaj lingvoj, sen profesiaj interpretistoj kaj ne ekipitaj por superi la lingvajn barojn.
  5. La solvo de ĉi tiu problemo de komunikado povus esti la adopto de neŭtrala helpa lingvo, apartenanta al neniu, kiu permesu demokrate al ĉiuj la saman lingvan oportunon.
  6. Subteno de internacia helpa lingvo helpus la konserviĝon de la monda kultuta kaj lingva ekologia sistemo, ĉar ĝia neŭtraleco permesus, ke la minoritataj lingvoj ne cedu al la lingvoj regantaj.
  7. Krome la subteno de neŭtrala ne etna lingvo signifus plifortiĝon de la eduko al paco kaj kunlaboro, danke al la solvo de la komunikproblemoj, kaj tio permesus partoprenon en la demokrata evoluo ankaŭ al tiuj, kiuj ofte sentas sin rifuzataj de la reganta publika opinio.
  8. Tiu internacia lingvo, kies funkciado estas pruvita en la tuta mondo dum pli ol unu jarcento, jam ekzistas: esperanton parolas milionoj da personoj, ĝi naskis abundan literaturon, ĝi estas uzebla rapide kaj efike en ĉiuj laborkampoj.
  9. Esperanto estas facile lernebla. Akademiaj instancoj krome didaktike pruvis, ke kono de esperanto faciligas la lernadon de aliaj lingvoj. Esperanto estas la lingvo de la Akademio Interrnacia de la Sciencoj de San Marino.
  10. En 1954 kaj en 1985 UNESKO akceptis rezoluciojn favorajn al esperanto, kaj en 1994 finance subtenis projekton por internacia komuniko inter 105 lernejoj en 12 landoj.
  11. Se la Unuiĝintaj Nacioj akceptus esperanton antaŭe kiel plian lingvon krom la ses oficialaj por ĉiuj dokumentoj tradukante al aliaj lingvoj nur malmultajn tekstojn, la komenca investo estus malgranda kaj la postaj ŝparoj estus grandaj, la efikeco kreskus kaj precipe la ĉefa rezulto estus rajt-egaleco.



0 Comments

No comments yet
Leaving the first to comment on this article.
You need or account to post comment.